Een onmogelijke taak

Er werd dikwijls gezegd “dat mensen tegenwoordig heel veel belangstelling hebben voor gezonder eten en natuurlijke therapieën”; maar als ik het enthousiasme van de beginjaren (1980) en nu tegen elkaar afweeg, bekruipt me een ander gevoel.

Een paar dagen geleden was er een gesprek met een man die heel erg te maken had met psoriasis. Ik vertelde hoe we in 1985 contact hadden met de voorzitter van een nationale psoriasis-vereniging en hoe die geaffecteerd was over zijn hele lichaam: armen, benen, rug, nek; in het haar… Nadat hij vier jaar bezig was met natuurlijke hygiëne, werd hij een trouwe medewerker op de activiteiten en wist met zijn getuigenis veel mensen te inspireren. Was zijn psoriasis helemaal overwonnen? Kon hij leven als voorheen? Nee, de psoriasis was zo goed teruggetrokken tot een plekje van 10 vierkante centimeter op zijn buik. Dat was zijn “barometer”, wist hij te vertellen. Als hij ook maar een beetje suiker, of chocolade of bewerkte voeding at, of teveel geconcentreerde voeding, of slechte combinaties… werd het weer erger. Dus kon en wou hij zeker niet meer “leven als voorheen”. Deze man bezorgde me een farde vol met honderden knipsels uit magazines, kranten, boeken… over behandelwijzen van psoriasis en vroeg of ik hier geen samenvatting kon van maken voor zijn vereniging. Dat werd dan in 1990 een brochure over Psoriasis.

Na al die info doorgegeven te hebben aan de persoon enkele dagen geleden, kwamen veel excuses…”Maar ik doe al zoveel. Vroeger at ik zoveel, dat ik nu niet meer eet en ik voeg al geen suiker meer toe aan mijn voeding. En ik eet al maar de helft van de hoeveelheid vlees meer die ik vroeger at. En cholesterol: Dr. X zegt dat dat een leugen is, dat ik juist veel meer cholesterol moet eten. Ik vermijd de koolhydraten en eet vet en eiwitten. Ik ben gestopt met het eten van fruit. Ik ben zo goed bezig en toch verbetert het niet. Het zal de stress zijn.”

Dit en andere bijzonderheden, was het recept van een poging om iemand op het rechte spoor te brengen, en het was zeker niet de eerste of enige keer dat ik op mijn tong moest bijten. Ik was slecht geïnformeerd, ergens achter gebleven, had mijn informatie niet bijgesteld aan de nieuwe inzichten… Zeg ik het verkeerd, als ik voel dat mensen graag blijven doen wat ze altijd hebben gedaan? Dat ze het verwachten van de dokter, de therapeut, de remedie… en dat dat in niets is veranderd? En dat zelfs de alternatieven zich hebben aangepast aan de verzuchtingen van het publiek – dat alleen maar verzachtingen en tijdelijk comfort opzoekt… in plaats van consequent aan de patiënten te leren de natuurlijke wegen te gaan en hen duidelijk te maken dat er wetten zijn van oorzaak en gevolg, die vroeg of laat aan het licht komen.

Maar dat is het juist, wie dat probeert te doen, en daarin een beetje teveel gas geeft, ontdekt dat patiënten afhaken en elders gaan therapie shoppen. Onderzoek het hele aanbod, en je zult ontdekken dat we nooit verder van de natuurlijke waarheid zijn afgedwaald en dat mensen deinen op de gangbare trends. Maar natuurlijke gezondheid is geen trend, maar een levenslange investering van het naleven van de wetten van het leven, het vermijden van onnodige risico’s, het respecteren en het voldoen van de behoeften van het lichaam, wegen zoeken om de toxische overlast te ventileren, en die weg met enthousiasme beleven als de ontdekking van je leven… Maar omdat het zo’n onmogelijke taak leek, werden andere wegen gekozen.

Al die voordrachten, samenkomsten, literatuur, flyers… waren niet bedoeld om je zoveel pleziertjes af te nemen, maar om echt plezier mogelijk te maken, om het afgeleefde lijf weer op de sporen te krijgen, om de afgematte geest uit zijn beneveling te halen…
En daarmee gaan we door, (omdat het niet onmogelijk is) via het nieuwe flyerproject inleiden, met een abonnement dat op 20 september van start gaat. Nu inschrijven voor de nieuwe flyerserie (tot 1 augustus : 20 euro op de NaturEl-rekening/ nadien 25 euro)

Inschrijven : info@natur-el.org of 0484 40 50 05


Voorintekenprijs : tot 1 augustus : 20 euro
van 1 augustus tot 20 september : 25 euro
inschrijven: door betaling van de deelname-kosten op rekening van NaturEl
> had u het laatste jaar geen contact met NaturEl? laat ons dan zeker
 uw email-adres waarop u de flyers wil ontvangen. 

Digitaal flyerabonnement / enkel via email
Het abonnement start op 20 september 2026
Elke dag, 5 dagen per week 1 flyer
De complete serie zal lopen over minstens 120 flyers 
Verwachte einddatum : april 2027

Voorlopige lijst met thema’s:
over hersenen & zenuwstelsel

over ouder worden
over voeding en hersenen & zenuwstelsel
Stress
Overzicht  hersen- & zenuwaandoeningen
ALS / amyotrofe laterale sclerose
Alzheimer
Ataxie
Beroerte
Carpaaltunnelsyndroom
Dementie
Depressie
Epilepsie
Emotionele aandoeningen
Gedragsproblemen
Hersenschudding
Hersenvliesontsteking / Meningitis
Hoofdpijn
Migraine
MS / Multiple Sclerose
Neuropathie / Polyneuropathie
Paralyse / Verlammng
Parkinson
Zenuwpijn
Slapeloosheid
Chronische vermoeidheid
Concentratiestoornissen
Geheugenverlies
Kruiden voor hersenen & zenuwstelsel
supplementen en hersenen & zenuwstelsel
Hulpmiddelen voor hersenen & zenuwstelsel
De hersenen & zenuwstelsel-strategie

Voor een rijke oogst

Onze kersen- en aardbeienoogst zijn achter de rug, nu is het volop genieten van bessen. Jaar na jaar wordt de oogst overvloediger en krijgen we beter zicht op productieve en kwalitatievere selecties die we willen behouden.

Veel mensen stellen vragen over de vijgenteelt. Dat is iets om naar uit te kijken. En ik kan alleen aanbevelen om – naast andere fruitsoorten – ook een plaatsje in de tuin te reserveren voor vijgen.

Als je vijgen leert telen, word je beloond met sublieme gewassen die zich op een ongebruikelijke manier ontwikkelen. In tegenstelling tot andere fruitbomen, ontwikkelt de gewone vijg (Ficus carica) zich uit “bloemen die inwendig groeien”, dus je ziet ze niet echt. Deze bloemen groeien in de vlezige peulen die we de vruchten noemen. De pod (of syconium) is een vergaarbak voor de vele omgekeerde bloemen die van binnen zijn gerijpt. Toch is het daarom niet minder lekker!

Het is begrijpelijk om bij zo’n ongebruikelijke teelt aan te nemen dat er speciale technieken of kennis nodig zijn? Niet zo! Vijgen (onderdeel van de moerbei-familie) hebben de reputatie wispelturig te zijn, maar het enige wat ze willen is warmte en zonlicht, en veel ervan. Deze gewassen komen oorspronkelijk uit plaatsen zoals de Middellandse Zee, West-Azië en Californië en zijn toegewijde zonaanbidders. De belangrijkste truc om te onthouden is om te voorzien in de behoefte van de vijg aan zonneschijn. Zonder dat, doet hij het niet. Een plaatsje in de schaduw is niet bepaald een goed idee voor vijgenbomen. In zijn oorspronkelijke klimaat kan hij door zijn nabijheid tot de evenaar bijna continu opbrengen en meerdere oogsten per jaar produceren. In ons gematigde landje krijgen we meestal eind juli-augustus één oogst.’ Toch heb je maar één boom nodig voor een mooi feestmaal; bestuiving is niet nodig, omdat vijgen zelfbestuivend zijn, tenminste die soorten die geschikt zijn voor ons klimaat. Als je in een klimaat met gematigde zomers leeft, kies dan voor een winterharde variëteit. Dat is het enige wat in ons boekje wordt voorgesteld. 

Er zijn een dertigtal varianten, w.o. Osborne, Violette de Solies, Pingo de Miel, Brown Turkey, maar let ook op Brunswick, Celeste, Del Portogalo, Witte Marseilles’ en ‘Rouge (en Ronde) de Bordeaux…

De sleutel tot het leren kweken van vijgen is om de behoefte aan moeilijkere groeiomstandigheden te repliceren. Dit houdt niet alleen in zonneschijn, maar ook om ervoor te zorgen dat het groeit tegen een tuinmuur of schutting op het zuiden. Verrassend genoeg hebben bepaalde vijgensoorten wortelbeperking nodig om hun volledige potentieel te bereiken. Meestal realiseert men dit door stenen in de bodem te verwerken, of zelfs afscheidingen te voorzien die de wortelgroei inperken. Het enige wat je hoeft te doen is de plant voor de gek te houden door te denken dat hij op een rotsachtige heuvel in de Middellandse Zee groeit. 

We hebben verleden week NaturEl geregistreerd als Feitelijke Vereniging als organisatie voor de promotie van natuurlijk leven met toontuin voor zelfvoorziening. Op ons terrein staan nu 70 (nog jonge) vijgenboompjes. Sommige zullen dit jaar voor de eerste keer vruchten dragen. Zoals ik al uitlegde aan de bezoekers hebben we voor de vijgenteelt een slechte noordgerichte tuin (vorstzak, wat betekent dat als het ergens vriest, het zeker hier is). Dat betekent dat het voor ons heel belangrijk is om te beschikken over soorten die iets harder zijn en waarvan de vruchtdragende toppen niet elke keer bevriezen. Soorten die dragen op het nieuwe hout (iets later op het jaar) zijn dan zeker interessant.

Ook benieuwd hoe het allemaal gaat? Je kunt het lezen in ons boekje over de vijgenteelt – of kom eens kijken naar onze aanplanting.

Alkaliseren

Je wil iets doen voor je gezondheid, maar wat is eigenlijk het belangrijkste, de prioriteit? Kort gezegd is het belangrijkste daar waar het schoentje het meest knelt. Je kunt natuurlijk door meer te bewegen de pompen wat meer aan het draaien brengen, en door de circulatie te versterken en een betere verbranding blijven de toxines minder plakken… Ik zal er alles aan doen om mensen daartoe aan te moedigen. Beweging kan het lichaam soms helpen om de stofwisseling te verhogen en de toxines en ongewenste overdaad sneller naar buiten te krijgen, maar houd altijd rekening dat voorkomen van nutteloze onbalans en vervuiling altijd beter is dan verhoogde reinigingspogingen achteraf. 

En dat brengt ons bij alkaliseren – ontzuren – het herstel van het zuur-basen-evenwicht. Het is als gezondheidsactie niet te vergelijken met enig ander voordeel dat je zou kunnen bekomen door een kruid, supplement, door zonneschijn, beweging, ademhaling… hoewel dit allemaal nodige onderdelen kunnen zijn. 

Hoe kan het herstel of behoud van het zuur-basen-evenwicht zo’n voorname plaats innemen in het bereiken of behouden van de beste gezondheid waarover je potentieel nog beschikt? Omdat het de zorg is voor de primaire balans van het lichaam. Dat is waar het systeem als eerste over waakt en je mag er zeker van zijn dat het nodig is, want van minuut tot minuut wordt dat evenwicht verstoord door gewone, normale activiteiten. En van minuut tot minuut houdt het lichaam daar controle over door onmiddellijk corrigerende maatregelen te nemen. Dat doet het door zuurstofbinding, door afvoer van overtollige vrije zuren via de urine (en soms via de huid en de adem), door compensatie van zuren met basische mineralen, of bij gebrek aan de voorgaande door het samentrekken van de zuurvormers tot een cluster die de pH van het bloed niet meer beïnvloedt. 

De “krakende wagens” zijn mensen die zelden evenwicht vinden, maar voortdurend ernaar op zoek zijn. De reden daarvan kan zijn dat hun lichaam teveel zuren produceert en dat er tegelijk teveel zuren worden ingenomen. Als dan de voeding tegelijk teveel zuren vormt, door het gebruik van teveel geconcentreerde calorierijke droge voeding (gaande van vlees, vis, kaas, granen, peulvruchten…), en de vitaliteit laag ligt door onvoldoende kwalitatieve slaap (of het spenderen van teveel energie aan de spijsvertering), begint de accumulatie van toxines en krijg je naast roofbouw van basische (alkalische) stoffen ook een opbouw van toxines. 

Er zijn weinig onderwerpen op het vlak van voeding die zo belangrijk zijn als het zuren-basen-evenwicht, maar tegelijk zijn er maar weinig materies waarover zoveel verwarring bestaat en waarin zoveel vergissingen worden gemaakt. 

Dat hebben we verder uitgespit in de flyer die hoort bij map S/ Supplementen.

En dat brengt ons direct bij de verzurende voeding bij uitstek: bewerkte voeding, industrievoeding, anti-voeding… Allemaal beschrijvingen voor vals voedsel, berekend op de smaak, maar niet op gezondheid.

Wat je verteert

Oude natuurgeneeskundigen vertellen dat de dood in de darm huist. Dat lijkt een erg negatieve benadering als je weet dat niet alleen de dood, maar ook het léven voortkomen uit een gezonde darmwerking! Energie of vermoeidheid, kracht of zwakte, vitaliteit of levensmoeheid… de darm zit er voor iets tussen. Tot deze vaststelling kom ik na al de jaren dat ik mensen heb opgevolgd, en hen aangespoord heb om hun spijsvertering op orde te stellen.

Bovendien worden hun ervaringen ondersteund door Dr. Shelton, Dr. Walker, Dr. Jenssen en anderen.

In hun literatuur worden waarheden geleerd die iedereen zou moeten kennen. De kennis en de toepassing ervan zou velen helpen om de problemen waaraan zij lijden te voorkomen. En als je ‘t mij vraagt is voorkomen nog altijd de beste vorm van geneeskunde.

Welke ziekten staan in relatie tot de spijsvertering? Allemaal – soms rechtstreeks, soms onrechtstreeks.

In de eerste plaats natuurlijk alle symptomen, reacties, irritaties, ongemakken en later zich tot ziekten ontwikkelende aaneenschakelingen van moeilijkheden van het maag-darmkanaal zelf, met inbegrip van de mond en de slokdarm.

Door een slechte spijsvertering lijdt het hele traject waar het voedsel doorheen moet, onder de fouten die we maken tegen het intelligent voeden van ons lichaam. Dit krijgt definitieve vormen wanneer er gaandeweg blijvende schade ontstaat en oppervlakten, structuren, functies worden aangetast.

Maar wat meer is, is dat het lichaam – iedere cel – slecht gevoed wordt, als de spijsvertering verzwakt.

De productie en de opname van toxines in de bloedbaan affecteren iedere cel, ieder bloedvat, iedere spier en zenuw in ons lichaam met verzuring, contracties, ontstekingen, pijn, slapeloosheid, nervositeit, zenuwproblemen, doorbloedingsproblemen, zich later uitend in orgaanstoornissen en op de lange termijn in laatste instantie in zowat alle chronische ziekten.

De spijsverteringsorganen vormen samen het ‘spijsverteringsstelsel’, ook spijsverteringskanaal genoemd. Vanaf de mond, over de maag, de dunne darm en de dikke darm, tot wanneer de laatste resten het lichaam verlaten, hebben we te maken met de “vertering”. Behalve dit spijsverteringskanaal, waarlangs de ingenomen voedingsmiddelen passeren, terwijl ze een chemische verandering ondergaan, beschikt het lichaam over een verzameling organen die ten dienste staan van dit werk. Dit zijn de ‘toeleveringsorganen’, die ervoor zorgen dat de ‘lichaamssappen’, die de vertering mogelijk maken, op het juiste moment en in de juiste dosis worden afgescheiden.

Het goed functioneren van al deze organen is cruciaal. Het gaat om verscheidene sappen producerende klieren, waaronder de speekselklieren, de lever, de galblaas, de pancreas enz. In deze kringloop kan niet één fractie gemist worden. Het menselijk organisme, dat streeft naar evenwicht en orde, doet al het mogelijke om ieder orgaan optimaal te benutten en aan bod te laten komen. Het streeft ernaar om dit werk zo lang mogelijk vol te houden. Zelfs een zwak orgaan wordt niet uitgeput, wanneer alle condities voor de vertering optimaal gewaarborgd blijven. Zo kan de spijsvertering een leven lang rimpelloos en moeiteloos verlopen, als men eet met gezond verstand.

Het is belangrijk, dat dit verteringswerk heel het leven probleemloos verder gaat. Het is de beste bescherming voor een goede gezondheid, vooral omdat iedere vitale stof waaruit onze cellen zijn gebouwd, of waarmee de cellen in leven worden gehouden, enkel en alleen via dit kanaal worden aangevoerd, vervangen of afgevoerd. Dit kanaal is de centrale toevoerlijn van bouwstoffen, of meer, van energie.

Bij gebrek aan een juiste vertering, ontaardt de voedingsfractie die normaal energie moet opwekken en in plaats van te beschikken over energie en over een vitaal gevoel, zorgt wilde gisting en intoxicatie voor vermoeidheid.

Na jaren gaat de centrale toevoer- en afvoerlijn gebukt onder vermoeidheid en depressie, beter bekend onder de naam ‘constipatie’, of darmverstopping.

Altijd Moe

Op zich is vermoeidheid geen ziekte, het is een symptoom. Het is een uiting van iets. Als iemand vermoeid is omdat hij hard heeft gewerkt, is dat normaal. Als iemand nadat hij hard heeft gewerkt dagenlang uitgeput blijft is dat niet normaal – tenzij men bepaalde limieten heeft overschreden.

Er zijn ook mensen die altijd moe zijn. ‘s Morgens vragen zij zich al af hoe ze de dag door moeten komen. Vaak moeten zij spaarzaam omgaan met hun energie. In ernstige gevallen bv ten gevolge van M.E. (chronisch vermoeidheidssyndroom) is er veel onbegrip vanuit de omgeving.

Vaak moeten mensen die aan ME lijden hun energie doseren. Willen zij ‘s morgens met de hond een stukje om, dan kunnen zij ‘s avonds niet meer op visite. ME werkt vaak invaliderend. Zelfs een boek lezen of TV kijken is voor sommigen onmogelijk. Ook kunnen er een heel scala aan lichamelijke klachten optreden zoals spierpijnen en visus-stoornissen.

Dokters worden meer en meer geconfronteerd met lusteloze en vermoeide mensen, en die hoeven niet eens zo oud te zijn. Tieners, jonge moeders, zakenlui die pas aan hun carrière begonnen… Omdat het zo frustrerend is, gaan mensen op zoek. Omdat er zo weinig antwoorden zijn, komen mensen overal terecht. Bovendien zijn het geen alleenstaande gevallen. Als ik de voorbije 45 jaar overloop en me probeer te herinneren welk soort vragen me in die jaren op voordrachten en cursussen het meest zijn gesteld, ben ik er zeker van dat deze vraag een topper was : “Meneer, kent u soms geen goed middeltje om wat meer energie te krijgen?” Meer energie, daar draait het om, maar we kunnen ons niet méér vergissen in de methode waarop meer energie moet gemaakt worden. Het is niet door de zoveelste sigaret of het zoveelste kopje koffie, niet door de ik-weet-niet-hoeveelste stimulant, hoe die ook mag heten. Dit zijn allemaal valstrikken, en precies die stimuli doen ons begrijpen waarom er vandaag zoveel mensen zijn die jong oud zijn.

Kijk naar onze levens- en voedingswijze. Alles wat we doen is gericht op het spenderen van onze energie. Omdat we zo kwistig uitgeven, en omdat het zo belangrijk is dat we in topconditie blijven meedraaien, gaan we zo royaal om met producten die opwekken – een kick geven maar we vergeten dat zo hoog als zo’n product ons optilt, we net zo diep terug vallen. Nadat we onze reserve energie compleet uitgeput hebben, voorbij de veilige grenzen, zijn we verbaasd dat we ‘erdoor zitten’.

Gaar dat zo bij CVS? Zonder twijfel, maar niet altijd door eigen toedoen. Terwijl de energie zo laag was, kwam daar die klierkoorts, die vaccinatie, die ontsteking die we te lijf gingen met antibiotica, dat tandartsbezoek met verdoving en vrijkomende toxines… en de emmer liep over.

En is er dan niets aan te doen. Hola, niet zo snel in het nemen van conclusies… Er is iets aan te doen, als men geduld heeft om het te doen. Er is een spreekwoord dat zegt “als je wil dat het lang duurt (de genezing), dan moet je je haasten”. Ja snel-snel oplossingen bestaan niet bij vermoeidheid. Hoe lang je conditie nu al aansleept, zal je moeten begrijpen waar je werkelijk bent en hoe je hieruit kunt komen, ondanks de tijd die het vergt om je krachten weer optimaal op te bouwen.

NaturEl bereidt een nieuwe flyer-serie voor over Supplementen (Map S – met ruim 100 digitale flyers) die als een bundel zal worden aangeboden vanaf 15 januari. Voorintekening hierop kan tot 15 januari voor de prijs van 20 euro. We gaan dieper in op de zin (en soms onzin) van bepaalde supplementen. Dit wordt een abonnementsformule met 10 flyers per week (dagelijks 2) over minstens 10 weken. Je vindt het voorlopige (en onvolledige) overzicht van de thema’s van de folders via deze link.